februari 2017

maandag 28 november 2011

Congestie is van invloed op vestigingsplaatskeuze van bedrijven

De bereikbaarheid van werk
De wisselwerking tussen wonen en werken is complex.Volgens onderzoek van PBL (PBL, 2009) verslechtert de bereikbaarheid van werk, wanneer nieuwe woningen gespreid worden gebouwd; de woonwerkafstanden worden dan immers groter. De bereikbaarheid verbetert vooral doordat vanuit centrale locaties meer bestemmingen op kortere afstand liggen en daardoor sneller te bereiken zijn.

Een veel gebruikte bereikbaarheidsmaat is het aantal arbeidsplaatsen dat binnen een acceptabele reistijd te bereiken is. De regionale verschillen in nabijheid zijn groot. In Noord-Nederland en in Zeeland heeft een inwoner gemiddeld 45.000 banen binnen een voor hem acceptabele afstand. In Oost- en Zuid-Nederland is dat rond de 100.000 banen. In de Noordelijke Randstadprovincies is dat al 214.000 en in Zuid-Holland is dat het aantal nabije banen het hoogste: gemiddeld 246.000. De onderlinge nabijheid van wonen en werken in Nederland is sinds 2000 ongeveer gelijk gebleven.



Bron: PBL (MIR 2016) , Compendium voor de Leefomgeving


Bovenstaande figuur laat de ontwikkeling zien in de nabijheid van arbeidsplaatsen. De nabijheid van wonen en werken is in de periode 1996-2015 met 2,5% verbeterd. Tot 2006 kwam dit doordat vooral het aantal banen in steden sterker groeide dan buiten de steden. Vanaf 2008 nam de nabijheid vooral toe door de grotere bevolkingsgroei in de steden. Met name rond de Noordvleugel van de Randstad in en om Flevoland verbeterde de nabijheid. Het aandeel op goed bereikbare afstand gelegen banen nam juist af in Oost-Groningen, Limburg en Zeeland, maar ook in de Zuidvleugel van de Randstad.

Steeds minder huishoudens vestigen zich in de nabijheid van hun werkgever, en steeds meer op een strategische woonlocatie met een grote variëteit aan banen binnen een groter maar nog altijd bereikbaar gebied. Bij deze ontwikkeling spelen diverse factoren een rol, zoals:

  • Door het stijgen van het opleidingsniveau, 
  • Doordat in steeds meer huishoudens twee (of meer) leden van het huishouden een betaalde baan hebben, kiezen mensen hun woonplaats minder vaak op basis van de locatie van hun werk. 
  • Steeds meer mensen werken een of enkele dagen in de week thuis. Dit zorgt ervoor dat ze het minder vervelend vinden om de andere dagen verder te reizen. Mensen vestigen zich dus over het algemeen verder van hun werk af. 
  • Het aantal mensen dat zonder een vast contract werkt stijgt. Op korte termijn kunnen zij weer ergens anders werken. Ook dit zorgt ervoor dat mensen minder snel in de buurt van hun werk gaan wonen. 
Onderstaande figuur laat de ontwikkeling van de arbeidsverplaatsingen van en naar vijf stedelijke agglomeraties zien ten opzichte van het landelijke gemiddelde en laat zien dat met name de arbeidsverplaatsingen van en naar Utrecht gestegen zijn en afgenomen voor Eindhoven.

Figuur: Het percentage woon-werkverplaatsingen van en naar vijf stedelijke agglomeraties 
als afwijking in procentpunten van het landelijk gemiddelde percentage woon-werkverkeer 
(de nullijn). Bron: RWS, CBS, MON/OViN, bewerking KiM.



De bereikbaarheid van werknemers
Vanuit de werkgever bezien is bereikbaarheid een van de belangrijkste indicatoren voor de keuze van de vestigingslocatie. Naast goed geschoolde arbeid en de beschikbaarheid van goede bedrijfslocaties en voorzieningen zijn ook infrastructuur en leefomgeving belangrijke factoren (RUG, Pellenbarg, 2006)
Maar de factoren verschillen per sector. Voor de R&D sector zijn bijvoorbeeld het verleden, het arbeidsaanbod van onderzoekers en technici, en de kwaliteit van de publieke kennisinfrastructuur van belang (bron: The location of R&D in the Netherlands: trends, determinants and policy,CPB, 2001)
Ook privé-factoren zoals de woonplaats van de familie van de vrouw van de directeur spelen een rol.

knooppuntontwikkeling
De Nationale bereikbaarheidskaart laat voor Nederland onder andere zien welke gebieden binnen een bepaalde tijd te bereiken zijn en hoeveel banen en inwoners binnen een bepaalde tijd te bereiken zijn.
De keuze voor de vervoerswijze bij de woon-werk reis is, zoals ook voor andere bestemmingen is gebleken, zeer afhankelijk van de kwaliteit van de alternatieven. Voor de fiets en het openbaar vervoer geldt dat zowel de woon als de werklocatie goed ontsloten moet zijn voor deze vervoerswijzen, om concurrerend te kunnen zijn met de auto. De beleidsontwikkeling die hierop inspeelt heet knooppuntontwikkeling ook wel Transit Oriented Development (TOD) genoemd. Hierbij draait het om het afstemmen van verkeers- en vervoersnetwerken op de ontwikkeling van locaties en dan met name de concentratie van ruimtelijke ontwikkelingen rondom knooppunten waar openbaar vervoer en auto samenkomen verdient aandacht. Door locaties minder afhankelijk van de auto te maken kan knooppuntontwikkeling bijdragen aan verduurzaming van het transportsysteem.

Meer lezen over knooppuntontwikkeling?:



Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen