februari 2017

donderdag 1 december 2011

Afstand van woning tot ziekenhuis stijgt

Zorginstellingen als de huisarts en ziekenhuizen zijn belangrijke voorzieningen. Gemiddeld worden ze maar een aantal maal per jaar bezocht. De nabijheid kan echter van levensbelang zijn.

Huisartsen
Volgens het Compendium voor de Leefomgeving woonden Nederlanders in 2015 op gemiddeld 1,0 km afstand van de dichtstbijzijnde huisarts (100 meter meer dan in 2011). Dit wil niet meteen zeggen dat deze huisarts ook de daadwerkelijke huisarts is. Omdat er voor huisartsen een inspanningsverplichting geldt om in noodgevallen binnen 15 minuten bij iemand thuis te kunnen zijn, zal de afstand tot een huisarts relatief kort zijn. Nederlanders kunnen binnen een straal van 1 kilometer gemiddeld uit twee huisartsenpraktijken kiezen, binnen een straal van 3 kilometer zijn dit loopt dit op tot ruim 9.
Zoals in ondertstaande figuur is weergegeven is de afstand in het noordoostelijke deel van Nederland over het algemeen groter in vergelijking met de rest van Nederland.

Bron: Compendium voor de Leefomgeving
Ten opzichte van 2012 neemt de afstand in meerder gemeenten toe zoals blijkt uit onderstaande vergelijking:



Bron: Compendium voor de Leefomgeving


Gemiddeld is de afstand tot de dichstbijzijnde huisartsenpraktijk het verst in het (noord-) oosten van het Nederland.  De gemeente met de grootste afstand tot een huisartsenpraktijk is echter Texel met 2,7 km.
In de drie grote gemeenten in het westen (Amsterdam, Leiden en Den Haag) is de gemiddelde afstand tot een huisartsenpraktijk met 0,5 kilometer het kleinst. Daarnaast zijn Amsterdam en Den Haag ook koploper voor wat betreft het aantal praktijken (zie onderstaande tabel en figuur). De inwoners van deze steden kunnen kiezen uit gemiddeld 35 huisartspraktijken binnen 3 km. In Leiden is dit 23 huisartsenpraktijken binnen 3 km.

Tabel: Gemeenten met de kortste en langste afstand tot huisartsen in 2015

Best scorende gemeente
Afstand (km)

Slechts scorende gemeente
Afstand (km)
1
Amsterdam
0,5
1
Texel
2,7
2
Leiden
0,5
2
Midden-Drenthe
2,5
3
‘s- Gravenhage
0,5
3
Aa en Hunze
2,4
4
Beverwijk
0,6
4
Baarle-Nassau
2,3
5
Delft
0,6
5
Zundert
2,3
6
Gouda
0,6
6
Bergen (L.)
2,2
7
Haarlem
0,6
7
Noordoostpolder
2,2
8
Maastricht
0,6
8
Ommen
2,2
9
Oldenzaal
0,6
9
Westerveld
2,2
10
Rotterdam
0,6
10
Grootegast
2,1


Uit onderstaande tabel blijkt dat de afstand sterk verschilt per stedelijkheidsklasse.

Tabel: Gemiddelde afstand tot huisartsen praktijk per stedelijkheidsklasse (2010-2015)
Stedelijkheid
Afstand tot huisartsenpraktijk

2006-2010
2010-2013
2014

2015

Zeer sterk
0,58
0,61
0,64

0,64

Sterk
0,75
0,79
0,82

0,83

Matig
0,89
0,93
0,97

1,01

Weinig
1,13
1,18
1,21

1,23

Niet stedelijk
1,48
1,49
1,46

1,46

Bron CBS, bewerkt door CROW-KpVV

Overal lijkt de afstand tot een huisartsenpraktijk iets groter te worden, behalve in de niet stedelijke gemeenten. Dit kan komen door uitbreiding van de bebouwde gebieden, of door het sluiten van praktijken.


Terschelling 29 km verder van een ziekenhuis 
Op basis van CBS gegevens is in onderstaande tabel aangegeven welke 10 gemeenten de kortste afstand tot een ziekenhuis kennen en in welke 10 gemeenten de burgers het langste traject moeten afleggen naar een ziekenhuis. Sliedrecht heeft gemiddeld de kortste afstand tot een ziekenhuis: 1,5 km in 2015. In 2012 was dit nog 1,4 km. Opvallende daler is Gouda; deze gemeente scoorde in 2012 nog een 2e plaats met 1,7 km en is nu gezakt naar plaats 7 met 2,1 km.
Texel heeft ook geen ziekenhuis, maar valt met een gemiddelde afstand van 16,6 niet onder de 10 slechts scorende gemeenten.

Tabel: Gemeenten met de kortste en langste afstanden tot een ziekenhuis (excl.buitenpolikliniek) in 2015

Best scorende gemeente
Afstand (km)

Slechts scorende gemeente
Afstand (km)
1
Sliedrecht
1,5
1
Terschelling
63,8
2
Baarn
1,9
2
Vlieland
61,5
3
Leiderdorp
1,9
3
Schiermonnikoog
57,2
4
Oldenzaal
1,9
4
Ameland
46,5
5
Leidschendam-Voorburg
2
5
Dongeradeel
28,4
6
Brunssum
2,1
6
Harlingen
26,9
7
Gouda
2,1
7
De Marne
26,1
8
Purmerend
2,1
8
Kollumerland en Nieuwkruisland
24,1
9
Beverwijk
2,2
9
Korendijk
23,4
10
Gorinchem
2,2
10
Elburg
21,9

Bron: CBS data, bewerkt door CROW-KpVV

Maar er zijn afgelopen 9 jaar veel grotere veranderingen zoals blijkt uit onderstaande tabel:

Top 10 grootste toename afstand tot ziekenhuis
(exclusief Buitenpoli) 2007-2015
stedelijkheid
afstandstoename (km)

Terschelling
10005
28,6

Vlieland
10005
28,4

Harlingen
10003
25,1

Dongeradeel
10004
23,5

Schiermonnikoog
10005
23

Schagen
10004
18,9

Ameland
10005
17,8

Enkhuizen
10003
17,6

Baarle-Nassau
10005
16,5

Druten
10004
15,7


Bij 43 gemeenten nam de afstand tot een ziekenhuis toe met meer dan 10 km.  Gelukkig hebben veel ziekenhuizen hebben naast de hoofdlocatie ook een buitenpolikliniek, waardoor het ziekenhuis voor poliklinische behandelingen beter bereikbaar is (zie voor top 10 incl. buitenpoli het databestand). Maar ook inclusief deze buitenpoliklinieken is er sprake van een forse toename bij veel gemeenten:

Top 10 grootste toename afstand tot ziekenhuis
(inclusief Buitenpoli) 2007-2015

stedelijkheid
afstandstoename (km)
Baarle-Nassau
10005
16,5
Druten
10004
14,8
Cromstrijen
10004
13,3
Texel
10005
12,9
Epe
10004
12,8
Dronten
10004
12,6
Heerde
10004
12,2
Korendijk
10005
10,7
Strijen
10004
10,6
Urk
10003
9,9


Per stedelijkheidsgraad varieert de gemiddelde afstand tot een ziekenhuis aanzienlijk. In de zeer sterk stedelijke gebieden is de gemiddelde afstand tot een ziekenhuis 2,8 km, waar in de niet-stedelijke gebieden deze afstand 15,3 km is.

Figuur: Gemiddelde afstand tot een ziekenhuis (excl. buitenpolikliniek) per stedelijkheidsklasse


























Stedelijkheid
Gemiddelde afstand (km)
2006-2010
2010-2013
2014
2015
Zeer sterk
2,54
2,70
2,81
2,75
Sterk
4,31
4,35
4,59
4,72
Matig
6,93
6,81
6,97
7,66
Weinig
10,11
10,51
10,86
11,12
niet
13,60
13,60
15,22
15,26


Overal lijkt de afstand tot een ziekenhuis groter te worden. Dit kan komen door uitbreiding van de bebouwde gebieden, of door de herindeling van gemeenten of door het sluiten van ziekenhuizen.
Een ziekenhuis dicht in de buurt voorkomt autokilometers. Wel zijn er natuurlijk andere overwegingen die een rol spelen bij de centralisatie van de zorg, zoals kosten en kwaliteit van de geleverde diensten.

Meer lezen over bereikbaarheid en zorg:
Verder lezen:

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen